ยินดีต้อนรับคุณ, บุคคลทั่วไป กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน

หน้า: [1]   ลงล่าง
พิมพ์
ผู้เขียน หัวข้อ: คำว่า "สีสรรพ์ " เป็นคำประสมที่จงใจใช้ในภาษาศิลป์  (อ่าน 3120 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
Rapie Pachra

*****

กำลังใจ: 264
กระทู้: 53


« เมื่อ: กุมภาพันธ์ 17, 2015, 05:00:29 pm »




เกี่ยวกับคำว่า "สีสรรพ์ " เป็นคำประสมที่จงใจใช้ในภาษาศิลป์ครับ

ขอใช้พจนานุกรมประกอบคำชี้แจงเพิ่มเติมนะครับ…
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับปี พ.ศ.๒๕๒๕..
สี ๑ น. เครื่องสำหรับหมุนบดข้าวเปลือกให้เปลือกแตกเป็นข้าวกล้อง ...
สี ๒ น. ลักษณะของแสงสว่าง ปรากฎแก่ตาให้เห็นสีขาว ดำ แดง เขียว เป็นต้น …
สี ๓ (ถิ่น-พายัพ) น. ปีมะโรง

พจนะ-สารานุกรม ฉบับทันสมัย..เปลื้อง ณ นคร

สี  น. เครื่องสำหรับบดข้าวเปลือกให้เป็นข้าวกล้องหรือข้าวสาร, สิ่งที่ปรากฎแก่ตาให้เห็นผิวต่างกัน มีขาว เหลือง ดำ แดง..ฯลฯ เป็นต้น
ก.ถู ครู่, ถูซอให้มีเสียงดัง เรียกว่า สีซอ
สีฝัด น. เครื่องฝัดข้าวโดยใช้หมุนพัดลมให้แกลบและรำหลุดออกจากเมล็ดข้าว
สีลม น. เครื่องสีข้าวซึ่งใช้กำลังลมหมุนเครื่องจักร
สีสวรรค์ น. สีก้อนชนิดหนึ่งใช้ย้อมผ้า,- ถน.(ถิ่น พายัพ) น. ปีมะโรง



คำพ้องเสียง...สัน
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับปีพ.ศ.๒๕๒๕..

สัน ๑ น. สิ่งที่ลักษณะนูนสูงขึ้นเป็นแนวยาว; ส่วนหนาของมีดหรือขวานซึ่งอยู่ตรงข้ามกับคม...สันเขา, สันดอน, สันปันน้ำ, สันหลัง,...
สัน ๒ (ถิ่น-พายัพ)  น. ปีวอก
สันต์  ว. เงียบ, สงบ, สงัด (ป.; ส ศานฺต) ศาน
สรร  (สัน) ก. เลือก, คัด  (ข.) สรรแสร้ง  ก. เลือกว่า, แกล้งเลือก.
สรรค์ (สัน) ก. สร้างให้มี ให้เป็นขึ้น
ศัล, ศัลกะ (ส.) น. เปลือกไม้
ศัลย (สันละยะ-,สันยะ)  น. ลูกศรหรือของมีปลายแหลมอื่น ๆ ...โศกศัลย์ ก.เป็นทุกข์ เดือดร้อนเหมือนถูกเข็มแทง
สรรพ, สรรพ- (สับ, สับพะ-)  ว. ทุกสิ่ง, ทั้งปวง ทั้งหมด (ส. สรฺว; ป. สพฺพ)

พจนะ-สารานุกรม ฉบับทันสมัย..เปลื้อง ณ นคร

ให้ความหมายคำพ้องเสียงคำนี้คล้ายคลึงกับฉบับราชบัณฑิตยสถาน เว้นแต่คำว่า โศกศัลย์ ที่ให้ความหมายเพิ่มเติมว่า เป็นทุกข์อย่างปวดร้าว

ข้อสังเกต:
๑. สีสัน; ไม่ปรากฎในพจนานุกรมทั้งสองฉบับ  จึงน่าจะแพร่หลายภายหลัง ในฐานะ "สร้อยคำ" มากกว่าเป็นรูปศัพท์โดยตรง เช่นเดียวกับคำว่า  รถรา ผ้าผ่อน มากมาย และอีกหลาย ๆ คำในภาษาไทยของเรา
๒. สรรพ ; เมื่อใช้การันต์มากำกับเหนือตัว “พ” จะออกเสียงเป็นสันโดยคงความหมายเดิมไว้ได้เช่นเดิมทุกประการ




บันทึกการเข้า
imza
หน้า: [1]   ขึ้นบน
พิมพ์
กระโดดไป: